Titicaca Yolunda -1- La Paz

Sabah hostelden San Francisco bazilikasına gitmek çok zamanımızı almadı. Yapımına 1548’de başlanan ve iki yüzyıl boyunca giderek büyüyüp bir bazilika şeklini alan kilise büyük ve insanda etki bırakan bir barok stile sahip. Burası tipik İspanyol sömürge mimarisinde daima olan bir meydana bakıyor. Önü her zaman kalabalık. Satıcılar ve sırtından bebeğini taşıyan kadınlar eksik olmuyor. Tabi evsizler de.

Bolivya’lılar Latin sayılmazlar. Kapalı ve kendi içinde katı değerleri olan bir toplumdur. Bu açıdan aynı kültür ve ırktan geldikleri Perululardan bile farklıdırlar. İklimin ve coğrafyanın daha yumuşak ve cömert olduğu Cochabamba, Santa Cruz gibi yerlerde bahsettiğim bu katılık da kırılıyor. Çoğu köylü İspanyolca bilmiyor. Quechua, Aymara gibi yerel ve ulusal diller konuşuluyor. Bolivya anayasasına göre ülkede konuşulan 36 dilin hepsi resmi dil.

Biraz yukarıya yürüyünce “Büyücü Pazarı” denilen yere varılır. Burada hemen her şey satılır ama ismini gerçekten de büyüde kullanılan malzemeler satılmasından almıştır. Akla gelmeyecek türden malzemeler var. Bizi en çok şaşırtan kurutulmuş kuş ya da hayvan embriyonları. Yani henüz doğmamış ya da ölü doğmuş kurutulmuş hayvanlar. Bunlar her türlü büyüde kullanılıyor. Düşmana karşı ya da kötü büyüden korunmak için de. Ayrıca geleneksel tedavi için kullanılan bazı doğal malzemeler de mevcut bu pazarda.

Bazilikanın karşısında aşağıda en önemli meydanlarından biri olan Plaza Murillo var. Adını Pedro Domingo Murillo’dan almış. Murillo, Buenos Aires’in İspanya’dan bağımsızlığını ilan ettiği 1809’da La Paz’da isyan etmiş bir beyaz lider. Beyaz azınlığa dayanan Bağımsızlıkçı hareketin ilk örneği. Yerli halkla bütünleşemediği için de kolaylıkla ezilmiş ve idam edilmiş. Federal savaştan sonra bu meydana onun ismi verilmiş. Meydan ilginç bir şekilde güvercinlerin işgali altında. Bu meydan aynı zamanda politik eylemlerin ve kitle gösterilerinin de önemli bir noktası.

La Paz’ın genelinde yani tüm kent sokakları boyunca pazarlar var. ama hediyelik açısından Sagarnaca Caddesi biraz daha düzenli. Burada aynı zamanda turistik restoranlar da var.

Ortalama 3600 metre yüksekte olan La Paz bir çanak şeklinde. En büyük bölgesi El Alto dört bin metrenin üzerinde kalıyor. Biz Şili tarafından gelirken beş binin üzerine çıktığımız için bu yükseklikte pek sarsılmadık. Ama bir hafta tansiyon ve nefes almada zorluk yaşanıyor.

El Alto son on yılda aldığı göçle dünyanın bu rakımdaki en fazla nüfusunu barındırır hale gelmiş. Bir milyon dolayındaki nüfusa sahip El Alto kentin asıl merkezi haline gelmiş. Burası ülkedeki ticaret ve siyasetin de önemli bir noktası. 2005-2006’daki “Gaz Savaşları“ olarak adlandırılan ülke doğal gazının yabancılara peşkeş çekilmesine karşı halk ayaklamasına burası önderlik etmiş.

(El Alto kuşbakışı, La Paz'ı yutmaya hazır bir tsunami gibi görünüyor)

La Paz, Güney Amerika’nın en karmaşık sokaklarına sahip. Kurulduğu arazi o kadar karmaşık ki birçok sokağın sonunda ne var anlamak zor. Kentin trafiği ve kentteki kaos insanda bir uzak doğu ülkesindeymiş hissi uyandırıyor.

Kentin etrafı Kral Dağ sırasıyla çevrili: İllimani, Chacaltaya ve Huayna gibi… La Paz’ın güneyinde kalan bu dağ sırası gezmeye değer bir coğrafi alan. İçlerinde ismini Ay’a ilk ayak basan kişi Neil Armstrong'un verdiği “Valle Luna” yani Ay Vadisi de var. Chacaltaya etekleri ya da İllampu’nun 6400 metre yüksekteki zirvesindeki buz gölü de gezi rotaları içinde yer alıyor.

Fakat biz kuzeye Titicaca Gölü’ne doğru gitmeyi tercih ediyoruz. Titicaca çevresindeki kültür, dağ zirvesinden daha çok ilgimizi çekiyor. 

(Valle Luna)