Kolombiya Hükümetiyle FARC Arasında İmzalanan Barış Sürecinin Detayları

Kolombiya Devlet Başkanı Juan Manuel Santos hükümetiyle FARC-EP (Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri-Halkın Ordusu) gerilla güçleri arasında yaklaşık bir yıldır sürmekte olan görüşmelerde önemli bir anlaşma imzalandı. Önceki hafta Küba başkenti Havana’da Küba Devlet Başkanı Raul Castro’nun da katılımıyla imzalanan anlaşma, ülkede barışın altı ay içinde tesis edilmesini öngörüyor.

FARC Genel Komutanı Rodrigo Londoño Echeverri, namı diğer “Timochenco” ile Kolombiya Devlet Başkanı Manuel Santos’la el sıkışma görüntüleri önceki hafta Çarşamba günü haber ajanslarına ulaştı. Bu görüntüye ek olarak Kolombiya hükümetiyle FARC’ın altına beraberce imza attığı on maddelik bir protokol basına dağıtıldı. Protokole göre taraflar üç ana başlıkta belirlenen süre içinde sözlerini yerine getirmekle yükümlüler: Toprak Reformu, Politikaya Katılım ve Uyuşturucu Trafiği.

Anlaşma, adalet sistemine bağlı bir komisyonun geçmişe dönük suçları araştırmasını öngörüyor. Ayrıca içinde yabancı temsilcilerin de olacağı bir “Barış Mahkemesi” kurulacak. Mahkemenin işleyiş amacı öncelikle ordu, paramiliter ve gerilla güçlerince işlenen suçların sorumlularca üstlenmesi olacak. Suçun derecesine göre bu kişilere beş ile sekiz yıl arasında hapis cezası ya da bazı kısıtlamalar uygulanacak. Eğer sorumluluğu üstlenmezse yirmi yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

Bununla beraber anlaşmanın dördüncü maddesi “Kolombiya devletinin mümkün olduğu kadar geniş bir af çıkarması”nı öngörüyor. Ancak anlaşma; insanlığa karşı işlenen suçlar, işkence, tecavüz ve adam kaçırma gibi eylemleri affın dışında bırakıyor. Bu tür suçlar Barış Mahkemesinde yargılanacak.

Dokuzuncu maddede “Sonuç Anlaşması” imzalandıktan altmış gün içinde FARC’ın silah bırakması öngörülüyor. Örgütün yasal politik bir harekete dönüşümünün hükümetle varılan ortak amaç olduğu ise onuncu maddede belirtiliyor.

Anlaşmanın kamuya açık bu metni sade, genel ve iyimser ölçülere sahip. Bu açıdan hem FARC hem de Kolombiya devleti lehine sayılabilecek bir tablo sunuyor. Barış Mahkemesi biçimsel bir işleve sahip görünüyor. Zira suçların kabulü halinde sorumluların yalnızca gündüz mayın temizleme ya da koka ekimi yapılan arazilerin dönüştürülmesinde çalışması öngörülüyor. Tabi ki bu Kolombiya koşullarında gerçekten uygulanabilecek bir şey değil. FARC’ın Kolombiya devletinin mahkemelerini tanıması ve orada yargılanmayı kabul etmesi ise bu ülke rejimi açısından önemli bir kazanım. Sonuçta Latin Amerika’nın bu en büyük gerilla örgütü, var olan yapısını terk ederek, yasal bir siyasi harekete dönüşecek.