Latin Amerika Ölüler Günü'nü Kutladı

Latin Amerika her yıl 31 ekim-2 kasım tarihleri arasında “Ölüler Günü”nü kutluyor. Bu binlerce yıla dayanan geleneği biz daha çok “Hollywood filmleri”nden tanıyoruz: Halloween.  Tabi bu önemli geleneğin kabağı doldurup, cadı kıyafetiyle gezmekle bir ilgisi yok. Aslında binlerce yıl önce Anadolu topraklarında da var olan “Ölüler Bayramı” hemen tüm dinlerdeki ruh ve öteki dünya düşüncesinin temelini oluşturuyor. Latin Amerika’da bu gün Milli ve Dini Bayramlar içinde sayılıyor.

Ölüler Günü’nün en geniş ve en renkli biçimde kutlandığı yer Meksika. Bu ülkede ölüler için bulunan semboller sayısız. Sunaklarda farklı seviyeler bulunuyor: Yer-gök, yeraltındaki dünya ve ruh gibi. Meksikalılar bugünü yalnızca dini bir gerek olmaktan çok bir karnavala çevirmişler. Karnavalın başlıca sembolleri kurukafa ve iskelet. Hemen herkes bu biçimde makyaj ve kostümler giyiniyor. Mutlaka giydirilmiş bir iskelet topluluk tarafından taşınıyor. Onunla dans ediliyor. Meksika bu konuda bir literatür oluşturmuş durumda.

Bolivya’da Ölüler Günü her sene 2 Kasım’da kutlanıyor. Bu ülkede Hıristiyanlık eski geleneklerin önüne geçmiş. Ölüler Günü Katoliklik tarafından sentezleşmiş. Tüm Azizler Günü olarak da adlandırılıyor. Bu nedenle Meksika gibi bir karnaval havası yok. Mezarlık ziyaretleri ve “ölmüşler” üzerine sohbetler öne çıkıyor. Fakat akşam olduğunda mutlaka içki içilip dans ediliyor. “Wawa” ekmeği denilen bir hamur işi gelenklerinin önemli bir parçası. İlginç olan şey, ekmeği ölüleri temsilen insan şeklinde yapmaları.

Peru’da Ölüler Günü’nde “ölmüşleri” anmak için sunağa yemek koyma geleneği var. aynı Bolivya’da olduğu gibi Wawa ekmeği sunağın olmazsa olmazı. Bebekler, maskeler de sunağın tamamlayıcıları. Bazı bölgelerde kuru kafayla ritüeller de yapılıyor. Mezar ziyaretlerindeyse bir taç götürmeyi unutmuyorlar.

Chongos kentinde yapılan ritüele aileler yakınlarına ait üç kafatasıyla gidiyorlar. Kafataslarını sunağa koyup, önlerine onların sevdiği yemekleri getiriyorlar. Kafatasları olan kişiler hakkında sohbetler yapılıyor. İçki içilip dans ediliyor.

Tüm kıtada geleneğin aslı Ölüler Günü’nde ölmüş yakınların mezardan çıkartılmasıyla başlar; iskeletler en renkli giysilerle giydirilip bir tahta konulup gezdirilirdi. İspanyollar bu geleneği yasaklayınca ölülerin çıkarılması kısmı unutulmuş.