Sevincin Sesi

Direnç Bolivyalıysa, neşe Brezilyalıdır. Dünyada bu kadar acılar çekip yine de bu kadar güler yüzlü ve sevinçle yaşayan başka bir millet tanımıyorum. Brezilya devasa bir toprak, kültür, sentez.. Brezilya’da çeşitlilik her şeye dair. Seslerin, müziklerin ve dansların haddi hesabı yok bu ülkede. Fakat içlerinde biri var ki kuzeyin çölünden, yokluğundan çıkmış bir “Sevincin Sesi”: Luis Gonzaga. 1912’de bir çiftçinin oğlu olarak dünyaya gelmiş. Babası eline küçük yaşta bir akordeon tutturmuş. On yıl askerde, sonra bir o kadar Rio genelev sokağında akordeon çalmış.

Luis Gonzaga’nın müziği kadar başından eksik etmediği bir de şapkası ilginçtir. Bu şapka 1930’larda Brezilya sahillerine yakın kesimlerdeki ormanlık alanda ortaya çıkmış -dilimize sosyal çeteci olarak çevirilebileceğim- “Cangaceiro”lara özgü. Bunların öncüsü de Virgulino Ferreira da Silva’dır. Bu Brezilya çetecilerinin en ünlüsüne halk, aydınlatan anlamında “Lampião” demiştir. Lampião çeteyi eşi “Güzel Maria”yla kurmuştu. İkisi elli silahlı adamla zalim çiftlik sahiplerini cezalandırıp, zenginliklerini halka dağıtıyordu. Lampião okumayı seviyordu. Öğrendiklerini halka o kadar anlaşılır bir dille anlatıyordu ki O’na bu nedenle “Aydınlatan” dediler. Basın bu aydın çete reisini manşetlerden tüm ülkeye duyurdu. Kısa bir süre sonra ihanet sonucu patronlarla işbirliği içindeki kolluk güçleri tarafından ele geçirildiler ve korkunç biçimde katledildiler.

İşte Luis Ganzaga’nın başındaki bu korsan şapkası doğduğu yörenin çetecilerinden hatıraydı. 1989’da ölene dek akordeonunu elinden ve “cangaceiro” şapkasını başından düşürmedi.